Rб»‘i loбєЎn kinh nguyệt – dấu hiệu bệnh vГґ sinh

I. ДђбєЎi cЖ°ЖЎng

Rối loạn kinh nguyệt là một từ chung để chỉ những bất thường của kinh nguyệt về chu kỳ kinh, thời gian có kinh, lượng máu ra trong mỗi kỳ kinh và các triệu chứng kèm theo hiện tượng kinh nguyệt.

Rối loạn kinh nguyệt có thể xảy ra ngoài kỳ kinh hoặc liên tiếp kỳ kinh.

Rối loạn kinh nguyệt là một triệu chứng hay gặp, chiếm 1/3 các lý do đến khám tại các phòng khám phụ khoa và nó là một trong những biểu hiện sớm của vô sinh

Bình thường tuổi người phụ nữ bắt đầu hành kinh khoảng 13-16 tuổi, đến 45-50 tuổi thì mãn kinh. Chu kì kinh trung bình là 28 ngày, có thể thay đổi dao động trong khoảng 21 đến 35 ngày. Mỗi kì kinh ra máu từ khoảng 3 đến 4 ngày. Lượng máu mà cơ thể phụ nữ mất đi trong mỗi chu kì kinh khoảng từ 50 đến 100ml. Máu kinh nguyệt có màu đỏ thẫm (lúc đầu sắc nhạt, sau đậm dần, cuối cùng hồng nhạt), không quá đặc hoặc quá loãng, không vón cục hay có mùi khác thường, có thể kèm theo dịch nhày tử cung hoặc tế bào niêm mạc tử cung.

II. Những rối loạn kinh nguyệt thường gặp

Chu kỳ kinh nguyệt ngắn dưới 21 ngày, còn gọi là kinh đến trước kỳ, kinh sớm, kinh mau

Chu kỳ kinh nguyệt dài hơn 36 ngày gọi là kinh thưa, kinh muộn

Rong kinh: Ngày hành kinh kéo dài hơn 7 ngày, lượng huyết có thể nhiều, trung bình, hoặc ít hơn bình thường.

Cường kinh: Số lượng kinh nhiều, thời gian có kinh có thể bình thường hoặc dài.

Thiểu kinh: Số lượng kinh ít (lượng băng vệ sinh dùng rất ít hoặc thậm chí không cần dùng), số ngày có kinh ngắn hơn 3 ngày.

Kinh nguyệt không đều, xuất huyết không theo quy luật: Kinh nguyệt hoàn toàn không có tính quy luật, thời gian giữa hai kỳ kinh có thể kéo dài vài tháng mà cùng có thể là dăm ngày. Lượng kinh nguyệt có lúc nhiều nhưng cũng có lúc ít.

Rong huyết là hiện tượng là hiện tượng huyết ra không có chu kì, nhiều khi lầm với kinh nguyệt không đều. Rong huyết thường kèm theo kinh ít và kinh thưa.

Xuất huyết giữa kỳ kinh: Thường bị xuất huyết vài ngày trong thời gian giãn cách giữa hai chu kỳ (lượng máu thường là tương đối ít).

Vô kinh là chỉ kinh nguyệt ngừng từ 6 tháng trở lên.

Đau bụng dữ dội trong thời kỳ kinh nguyệt gọi là thống kinh.

Những rối loạn kinh nguyệt nói trên ít nhiều đều có liên quan đến vô sinh, hiếm muộn vì nó là biểu hiện của một số bệnh lý hệ sinh sản

 

III. NguyГЄn nhГўn

Trong mỗi vòng kinh, chất nội tiết của buồng trứng làm nội mạc tử cung mọc dày lên, nhưng khi chất nội tiết này tụt xuống thì nội mạc tử cung bong và gây ra chảy máu kinh nguyệt. Khi chất nội tiết này tăng và giảm theo nhịp độ tương đương với một tháng thì kinh nguyệt sẽ đều. Hoạt động nội tiết của buồng trứng còn tùy thuộc vào sự chỉ huy và kích thích của hoạt động của các tuyến nội tiết ở phía trên. Trực tiếp với buồng trứng là tuyến yên. Trên tuyến yên lại có vùng dưới đồi là cấp chỉ huy. Vùng dưới đồi lại chịu ảnh hưởng của hoạt động vỏ não. Như vậy, có nhiều nguyên nhân làm kinh nguyệt không đều và không phải bao giờ cũng tìm được nguyên nhân.

б»ћ tuб»•i vб»‹ thГ nh niГЄn, kinh nguyệt bб»‹ rб»‘i loбєЎn trong 1-2 nДѓm Д‘бє§u lГ  hiện tЖ°б»Јng bГ¬nh thЖ°б»ќng. Khi dГ i khi ngбєЇn hoбє·c vГґ kinh hoбє·c rong kinh. NguyГЄn nhГўn lГ  do vГІng kinh khГґng cГі rụng trб»©ng vГ¬ sб»± Д‘iб»Ѓu chỉnh nб»™i tiбєїt của vб»Џ nГЈo xuб»‘ng buб»“ng trб»©ng hay sб»± hoбєЎt Д‘б»™ng của buб»“ng trб»©ng chЖ°a б»•n Д‘б»‹nh. Khi Д‘бєїn tuб»•i trЖ°б»џng thГ nh, tГ¬nh trбєЎng rб»‘i loбєЎn kinh nguyệt sбєЅ Д‘Ж°б»Јc cбєЈi thiện vГ¬ hệ thб»‘ng Д‘iб»Ѓu chỉnh nб»™i tiбєїt tб»« vб»Џ nГЈo xuб»‘ng buб»“ng trб»©ng Д‘ГЈ hoГ n chỉnh.Tuy nhiГЄn, Д‘Гі cЕ©ng cГі thб»ѓ lГ  biб»ѓu hiện của cГЎc tГ¬nh trбєЎng nhЖ°: quГЎ trГ¬nh phГЎt dục của cЖЎ thб»ѓ gбє·p trб»џ ngбєЎi, rб»‘i loбєЎn nб»™i tiбєїt, dinh dЖ°б»Ўng khГґng Д‘бє§y đủ, mбєЇc mб»™t sб»‘ cДѓn bệnh…

б»ћ lб»©a tuб»•i sinh Д‘бє», rong kinh rong huyбєїt cГі thб»ѓ do nhiб»Ѓu nguyГЄn nhГўn: dб»Ќa sбє©y thai, thai ngoГ i tб»­ cung, sбє©y thai sГіt nhau, thai trб»©ng, thai chбєїt lЖ°u, viГЄm nhiб»…m sinh dục, u xЖЎ tб»­ cung, u nang buб»“ng trб»©ng, ung thЖ° cб»• tб»­ cung, ung thЖ° buб»“ng trб»©ng, ung thЖ° tб»­ cung, buб»“ng trб»©ng Д‘a nang, lбєЎc nб»™i mбєЎc tб»­ cung, quГЎ sбєЈn niГЄm mбєЎc tб»­ cung…. Tất cбєЈ nhб»Їng nguyГЄn nhГўn nГ y Д‘б»Ѓu tГЎc Д‘б»™ng khГґng tб»‘t Д‘бєїn quГЎ trГ¬nh trб»©ng thụ tinh, lГ m tб»•, thai nhi phГЎt triб»ѓn vГ  ra Д‘б»ќi. Nhб»Їng bệnh lГЅ trГЄn khГґng Д‘iб»Ѓu trб»‹ sб»›m cГі thб»ѓ dбє«n Д‘бєїn vГґ sinh.

Ở phụ nữ lứa tuổi tiền mãn kinh, biểu hiện rối loạn kinh nguyệt tương tự như trên do vòng kinh cũng không có rụng trứng, viêm nhiễm sinh dục, u xơ tử cung, u nang buồng trứng, ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng, ung thư tử cung

Ngoài ra còn do: stress (nghĩa là trong cuộc sống có nhiều yếu tố gây căng thẳng, lo phiền, đau khổ…), Thần kinh căng thẳng, cơ thể bị xúc động mạnh hay thay đổi về thể trạng, môi trường đột ngột,  rối loạn tiêu hóa (ăn quá nhiều), lao động hoặc luyện tập thể thao quá nhiều, béo phì, tụt cân (có thể mất nhiều mỡ), rối loạn các hoocmôn sinh dục (có thể do thuốc tránh thai, thuốc giảm cân, thuốc thay thế nội tiết), bệnh lý ở tuyến nội tiết, bệnh về máu, bệnh giảm tiểu cầu, dụng cụ tử cung, thói quen hút thuốc, uống rượu, Bệnh toàn thân: Nhiễm trùng, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, sơ gan, …
IV. Biến chứng rối loạn kinh nguyệt

Chu kỳ kinh kéo dài gây bất tiện cho sinh hoạt hàng ngày. Đó cũng là giai đoạn nhạy cảm của cơ thể. Vi khuẩn dễ dàng tấn công gây nên những bệnh viêm nhiễm như: viêm âm đạo, u màng trong tử cung, viêm buồng trứng…

Nếu lượng máu trong những ngày có kinh mất đi quá nhiều sẽ gây nên bệnh thiếu máu, cơ thể sẽ dễ mệt mỏi, cáu gắt, khó chịu.

Cơ thể phát triển bình thường, vòng kinh đều đặn và ổn định là yếu tố vô cùng quan trọng đối với khả năng sinh sản của phụ nữ. Chu kỳ kinh quá dài hay quá ngắn cũng gây khó khăn cho việc thụ thai. Và hậu quả chung là vô sinh, hiếm muộn.

Mбє·t khГЎc, vГґ sinh – hiбєїm muб»™n khГґng hoГ n toГ n do rб»‘i loбєЎn kinh nguyệt gГўy ra, mГ  lГ  do mб»™t hoбє·c mб»™t sб»‘ bệnh trong cЖЎ thб»ѓ nhЖ° noГЈn sinh trЖ°б»џng bất thЖ°б»ќng, tбєЇc б»‘ng dбє«n trб»©ng, viГЄm nhiб»…m Гўm Д‘бєЎo, u xЖЎ tб»­ cung… khiбєїn cho kinh nguyệt khГґng Д‘б»Ѓu vГ  cбєЈn trб»џ trб»©ng thụ tinh lГ m tб»•. NГіi cГЎch khГЎc, rб»‘i loбєЎn kinh nguyệt mГ  Д‘iб»ѓn hГ¬nh lГ  việc hГ nh kinh khГґng Д‘б»Ѓu chГ­nh lГ  tГ­n hiệu khГґng thб»ѓ thụ thai, dбє«n Д‘бєїn hiбєїm muб»™n, thбє­m chГ­ lГ  vГґ sinh б»џ nб»Ї giб»›i.

Nếu rơi vào trường hợp rối loạn chu kỳ kinh nguyệt thì cần đi thăm khám, chẩn đoán và điều trị sớm bởi vì nguy cơ vô sinh – hiếm muộn từ những phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt là rất cao.
V. Đông y trị bệnh

1. 1.          Do can uất

Triệu chứng: Sắc đỏ tía có cục, sắc mặt xanh xám, tinh thần uất ức, khi hành kinh vú căng, thống kinh trước kì, đau lan ra ngực sườn, ợ hơi, táo bón, đau lưng, mạch huyền sác

Cú thể dựng Tiêu dao tán, nếu có nhiệt gia Đan bì, Chi tử

Hoặc bài việt cúc hoàn

Pháp trị: Sơ can lí khí giải uất

Bài thuốc: tiêu dao tán hợp Việt cú hoàn

kinh rối loạn can uất		Xương truật	8	Hương phụ	8	Thần khúc	6
Xuyên khung	12	Hậu phác	8	Chỉ sác		Sài hồ	12
Chi tб»­	8	BбєЎch linh	12	BбєЎch thЖ°б»Јc	12	Qui xuyГЄn	12
Bạch truật	12			Trần bì	10	Trích thảo	6

ChГўm cб»©u: KhГ­ hбєЈi, Tam Гўm giao, Thбє­n du tб»і du, TГєc tam lГ­

1. 2.В В В В В В В В  Tб»і hЖ°

Triệu chứng: Lượng ít, sắc nhạt, sắc mặt vàng, tay chân phù thũng, tinh thần mệt mỏi thích nằm, tay chân không ấm, huyễn vựng, hồi hộp, bụng trướng, miệng nhạt, ăn kém, đại tiện lỏng, lưỡi nhạt rêu trắng, mạch hư trì

PhГЎp trб»‹: Bб»• tб»і Д‘iб»Ѓu kinh

Qui tб»і thang gia giбєЈm

Kinh rối loạn tỳ hư		Sinh khương	5	Bạch truật	12	Phục thần	8
ДђЖ°ЖЎng qui	12.	Long nhГЈn	12	Дђбєіng sГўm	16	HoГ i sЖЎn
ý dĩ	12	Biển đậu		Hoàng kỳ	12	Thục địa	20
Mб»™c hЖ°ЖЎng	6	Viб»…n trГ­	8	TГЎo nhГўn	8

ChГўm cб»©u: KhГ­ hбєЈi, Tam Гўm giao, Thбє­n du, Tб»і du, TГєc tam lГ­

1. 3.В В В В В В В В  Can thбє­n hЖ°

Kinh rối loạn sắc nhạt, trong loãng, sắc mặt ám tối, ù tai, chúng mặt, đau mỏi lưng, tiểu tiện đi nhiều lần, Đại tiên lỏng, Mạch trầm nhược

PhГЎp trб»‹: Bб»• can thбє­n, Д‘iб»Ѓu kinh

Дђб»‹nh kinh thang

Kinh rối loạn can thận hư		Thục địa	12	Bạch thược	12	Phục linh	8
SГ i hб»“	12	Qui Д‘бє§u	8	Thб»Џ ty tб»­	8	HoГ i sЖЎn	12
Hăc giới tuệ	12	Hương phụ	8

1. 4.         Thấp nhiệt

Kinh rối loạn khi hành kinh thì lưng và bụng trướng đau, vú căng trướng ngực khó chịu, hoàng đới, hoặc khí hư trắng đỏ lẫn lộn, hoặc ngứa bộ phận sinh dục, rêu vàng nhớt, bệnh do thấp  nhiệt nung nấu ở trong, khí huyết không điều hoà

Chu thị thông kinh chỉ đới thang (Chu tớn hữu gs trung y học viện cam tỳc)

		ДђЖ°ЖЎng qui	9	ГЌch mбє«u	20	XГ­ch thЖ°б»Јc	9
Đan bì	15	Quế chi	9	Thông căn bì	15	Ngải diệp sao	9
Hương phụ	9	Thổ phục	20	ý dĩ	20
В	В	В	В	В	В	В	В

1. 5.         Khí huyết hư ứ trệ

Kinh rối loạn, lượng huyết nhiều hoặc ít, sắc kinh nhợt hoặc tối, hoặc kèm theo cục huyết, sợi huyết, bụng dưới trướng mà trệ, ngực sườn đau âm ỉ lâu ngày không khỏi, bệnh thuộc huyết hư kiêm ứ trệ. Lại thêm chứng hồi hộp đoản hơi là cả khí cũng hư

Г­ch hoГ ng bГЎt chГўn tГЎn

Kinh rối loạn khí huyết hư ứ trệ		Đẳng sâm	24	Phục linh	12	Sinh địa	12
XuyГЄn khung	6	Giб»Џ trЖ°ng	9	KГЄ huyбєїt Д‘бє±ng	18	BбєЎch truбє­t	9
ДђЖ°ЖЎng qui	9	XГ­ch thЖ°б»Јc	9	ГЌch mбє«u	30	Bб»“ hoГ ng	9

1. 6.         Kinh nghiệm

Dùng bài tứ vật gia giảm chữa KRL, ra không thoải mái, có khi kèm hòn cục

Kinh rối loạn kinh nghiệm		Đương qui	10	Xuyên khung	3	Hương phụ	10
Ngải diệp	3	Bạch thược	7	Sinh địa	7	A giao	1.5
TrГ­ch thбєЈo	3

Nếu thuộc nhiệt gia: Hoàng cầm, Kinh giới thán.

Nбєїu thuб»™c hГ n gia: BГ o khЖ°ЖЎng, Дђб»— Trб»Ќng

Nбєїu hЖ° gia HoГ ng kб»і, Дђбєіng sГўm, BбєЎch truбє­t

Nбєїu kiГЄm cбєЈ mб»Џi lЖ°ng Г№ tai lГ  thбє­n cЕ©ng hЖ° uб»‘ng Дђiб»Ѓu kinh dЖ°б»Ўng huyбєїt thang

В		Thục Д‘б»‹a	12	A giao	12	BбєЎch thЖ°б»Јc	18
Trần bì	9	Đỗ Trọng	12	Tang kí sinh	30	Qui đầu	15
Đan sâm	30	Sài hồ	6	Hương phụ	9	Tục đoạn	12
Cam thбєЈo	3	В	В	В	В	В	В

Kinh sớm gia Sinh địa, Đan bì.

Kinh muб»™n gia: TrбєЎch lan, khГґn thбєЈo, TГґ ngбєЎnh, CГЎt cГЎnh

1. 7.В В В В В В В В  Thбє­n huyбєїt hЖ°

Kinh rối loạn, mỏi lưng, ù tai, hồi hộp, đoản khí, ăn kém, khi ra kinh thì đau bụng, mạch tế sáp là do thận hư huyết thiếu

Tăng hiệu điều kinh

Kinh rб»‘i loбєЎn thбє­n huyбєїt hЖ°		Дђб»‹a hoГ ng	10	Дђбєіng sГўm	10	ДђЖ°ЖЎng qui	6
Bạch truật	10	Trần bì	10	Tục đoạn	10	Nguyệt quế hoa	3
Thб»Џ ty tб»­	10	Chбєї HЖ°ЖЎng phụ	10	В	В	В	В

Nếu dùng thuốc sắc  mà huyết nhiệt dẫn đến kinh sớm gia: Địa cốt bì, Đan bì

Г‚m hЖ° kinh sб»›m gia: MбєЎch mГґn, Trinh nб»Ї tб»­, BбєЎch thЖ°б»Јc

Hàn tà ẩn náu ở bào mạch dẫn đên kinh chậm gia: Quế tâmq, Ngải diệp

Thiên về huyết hư gia: Kỉ tử, Sơn thù

Nếu uất hạ mà đau bụng gia: Huyền hồ, ô dược

KhГ­ hЖ° kinh nhiб»Ѓu gia: HoГ ng kб»і, Дђбєіng sГўm lЖ°б»Јng nhiб»Ѓu

Huyбєїt б»© kinh nhiб»Ѓu gia: Bб»“ hoГ ng, NgЕ© linh chi, ГЌch mбє«u

Huyбєїt б»© kinh Г­t gia: ДђГ o nhГўn, Hб»“ng hoa,

1. 8.В В В В В В В В  KhГ­ huyбєїt hбєЎ hГЈm

Kinh rối loạn, lượng nhiều, thời gian kéo dài, mỏi lưng, nặng trệ

(Theo LЖ°ЖЎng y Nguyб»…n Hб»Їu ToГ n)

Lưu ý: Tùy cơ địa mỗi người mà hiệu quả điều trị của thuốc sẽ khác nhau.

Bệnh nhân có thể mua thuốc trực tiếp tại địa chỉ:

CЖЎ sб»џ 1: Sб»‘ 482 lГґ 22C, LГЄ Hб»“ng Phong, NgГґ Quyб»Ѓn, HбєЈi PhГІng

Cơ sở 2: Số 16, lô 1B, Trung Yên 11, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội

Hotline: 0225.7300111- 18006834

Bệnh nhГўn б»џ xa cГі thб»ѓ Д‘бє·t mua thuб»‘c qua hotline, qua email: [email protected]. Hoбє·c Д‘б»‹a chỉ facebook: https://www.facebook.com/Phongkhamdongynguyenhuutoan.thaythuoccuaban/ Qua zalo: 0975537259

Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích. Hãy chia sẻ để tạo phúc cho mình và giúp đỡ mọi người.